Vakdocenten en taal in het beroepsonderwijs

Onderzoek naar competentieontwikkeling

Hoe worden vakdocenten in het beroeps(gericht)onderwijs voorbereid op de talige kant van hun werk? De Nederlandse Taalunie wil weten of en hoe deze docenten leren om te gaan met taalzwakke leerlingen. Zij liet hierom onderzoek uitvoeren naar de opleidingsprogramma’s van enkele lerarenopleidingen.

Zwakke taalvaardigheid

In het onderwijs bestaat bezorgdheid over de taalvaardigheid van leerlingen. Vooral in het beroepsgericht secundair onderwijs (vmbo/mbo in Nederland en bso/tso in Vlaanderen) zijn de problemen groot. Taal speelt in alle vakken een belangrijke rol. Leerlingen moeten instructies kunnen lezen, met vakinformatie omgaan, gesprekken voeren in hun stages en op de werkvloer. De problemen zijn vaak zo groot, dat die niet worden opgelost in het vak Nederlands alleen.

Bewustzijn

Om deze leerlingen goed te kunnen begeleiden, moeten alle leraren zich op de eerste plaats van deze problemen bewust zijn. Bovendien moeten ze over enige taaldidactische competenties beschikken. En natuurlijk moeten leraren zelf voldoende taalvaardig zijn. Deze inzichten worden inmiddels breed onderschreven.

Aandacht tijdens de opleiding

In de opleidingen in het beroeps(gericht)onderwijs (vmbo en mbo) werken vooral leraren die een lerarenopleiding aan een hogeschool hebben gevolgd. Maar hoeveel aandacht besteden deze opleidingen aan begeleiding van taalzwakke leerlingen?

Docenten uit de praktijk van het vak

Daarnaast werken er leraren die zelf uit de praktijk van het vak komen waarin ze nu lesgeven. Deze leraren beschikken vaak over essentiële vakinhoudelijke kwaliteiten. Ook pedagogisch zijn zij vaak goed onderlegd. Maar hoe zij worden voorbereid op de complexe talige kant van hun werk is minder duidelijk. Het onderzoek richt zich op beide groepen en opleidingen.

Projectpartners

Het ITTA voert samen met Lieve Vanderheyden en Carolien Frijns van het Centrum voor Taal en Onderwijs (CTO) van de KU Leuven dit onderzoek uit.

Over de Nederlandse Taalunie

De Nederlandse Taalunie is een beleidsorganisatie waarin Nederland, Vlaanderen en Suriname samenwerken op het gebied van het Nederlands. De belangrijkste werkterreinen zijn de Nederlandse taal zelf, het Nederlands in digitale toepassingen, onderwijs in en van het Nederlands, literatuur en leesbevordering, en de positie van het Nederlands in Europa en in de wereld.