Formatief evalueren in mbo

Grip op leerpotentieel in Entree en mbo-2

Het driejarig praktijkonderzoek Grip op leerpotentieel geeft mbo-docenten extra repertoire in handen om het niveau van studenten in te schatten, de betrokkenheid van studenten te verhogen en ondersteuning op maat te bieden. Het doel is zo de basisvaardigheden taal en rekenen van studenten te verbeteren.

Formatief evalueren

Formatief evalueren is een manier om vast te stellen wat studenten kunnen en weten zonder formeel te toetsen. Hiervoor worden werkvormen ingezet die het leren zichtbaar maken voor de docent en de student. Ook het betrekken van de student bij het leren, als eigenaar van het leerproces en als informatiebron voor elkaar, is onderdeel van deze werkwijze.

Ontwikkeling voor mbo

De centrale vraag van het driejarig onderzoek (2017-2020) is:

  • In hoeverre kan het gebruik van formatieve toetstechnieken door taal- en rekendocenten in mbo bijdragen aan het inlopen van taal- en rekenachterstanden?

Docenten en onderzoekers werken samen een werkwijze voor formatief evalueren uit, die past bij de studenten uit Entree en mbo-2 en de doelen van niveau 2F. Dit levert voor de onderwijspraktijk een overzicht op van effectieve lesactiviteiten die docenten in het mbo kunnen inzetten.

Voorbeeldlessen

Hieronder ziet u tussenproducten uit het project. Dit overzicht van concept-producten wordt in de loop van schooljaar 2019-2020 verder aangevuld. Aan het eind van dit schooljaar worden de definitieve versies van de publicaties gepubliceerd.

Voorbeeldles

Onderwerp

Techniek formatief evalueren

Lezen 1

Hoofdgedachte

Placemat

Lezen 2

Woordbetekenis afleiden

Begintaak, quiz-vormen

Lezen 3

Kernzinnen

Snelle impressie

Lezen 4

Feiten en meningen

Quiz-vormen, placemat, ticket out

Lezen 5

Oefenen met examenvragen

Vragen stellen, ticket out

Lezen 6

Signaalwoorden

Begintaak, ticket out

Lezen 7

Feiten en meningen

Studenten bedenken de toets

Lezen 8

Samenvatten

Quiz-vormen, vragen stellen, placemat

Lezen 9

Opzoeken

In de rij, waar sta jij?

Lezen 10

Actief lezen

Lezen met codes

Schrijven A

Hoofletters

Vragen verzamelen, placemat, ticket in

Schrijven B

Opbouw tekst

Voor wie is deze tip?

Schrijven C

Zakelijke e-mail, criteria

Werken met voorbeeldteksten

Schrijven D

Perfecte e-mail

Peer-feedback met criteria

Schrijven E

Zakelijke brief, opbouw

Werken met voorbeeldteksten, vragen stellen

Schrijven F

Verslag maken

Weten, moeten, willen

Schrijven G

Variatie in woordgebruik

Ticket out, werken met voorbeeldteksten

Schrijven H

Zakelijke brief, leesbaarheid

Begintaak

Het onderzoek

In de ontwikkelfase (2017-2018) zijn formatieve toetstechnieken en vervolginterventies voor taal en rekenen ontwikkeld en beproefd. Tijdens de uitvoerfase (2018-2019) is de werkwijze zowel kwalitatief als kwantitatief op effectiviteit onderzocht. Gegevens op docentniveau zijn voor, tijdens en na de interventie verzameld. Effectiviteit op studentniveau wordt met een voor- en nameting op motivatie en taal- en rekenvaardigheid getoetst. Op basis van ervaringen van docenten en studenten is de werkwijze verder uitgewerkt. In de afrondingsfase (2019-2020) wordt de werkwijze met handreikingen mbo-breed inzetbaar gemaakt. Het onderzoek is gefinancierd door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek.

Betrokken instellingen:

  • ECBO; Onderwijsadvies & Training (O&T) Universiteit Utrecht; ITTA Universteit van Amsterdam
  • ROC Albeda College,  ROC Aventus, ROC Da Vinci College, MBO Utrecht, ROC Midden Nederland, ROC Nova College, ROC Rijn IJssel, Zadkine Startcollege

Meer informatie: